Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie
NAL / 11 juni 2020
Nieuwsbrief Nationale Agenda Laadinfrastructuur
Nederland schakelt over op elektrisch vervoer. Om overal makkelijk en slim te laden hebben we een goede laadinfrastructuur nodig. De Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) draagt daaraan bij met afspraken, acties en regionale ondersteuning. In deze nieuwsbrief vindt u de laatste updates. Meld u aan om ook in de toekomst op de hoogte te blijven.
Meld u aan
 
Arnhem: van reageren naar aanbodgericht werken
Arnhem telt nu 250 laadpalen en 500 laadpunten. Over 10 jaar moeten er 6.000 laadpunten zijn om aan de behoefte te kunnen voldoen. Daarvoor is de gemeente nu al aan het plannen, in overleg met bewoners, vertelt bestuursadviseur Peter Swart van de gemeente Arnhem.
Lees meer
 
‘Stuurgroep NAL jaagt aan en ondersteunt versnelling in regio’s’
De samenwerking stimuleren en waar nodig knelpunten signaleren en oplossen. Dat ziet Bert Klerk, voorzitter van de stuurgroep van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), als zijn belangrijkste taak.
 
Lees meer
 
 
De NAL als breed samenwerkingsverband
Met de groei van elektrisch vervoer ontstaat er vanzelfsprekend een toename in de laadbehoefte. De beleidsagenda NAL omvat talrijke acties en maatregelen die een optimale laadinfrastructuur dichterbij brengen. Bij zowel de totstandkoming als de uitrol van de agenda staat een breed samenwerkingsverband centraal.
 
 
 
> Lees meer
 
 
Op weg naar 1,7 miljoen laadpunten
Verspreid over heel Nederland zijn er nu ongeveer 200.000 laadpunten. De Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) gaat ervan uit dat er de komende 10 jaar nog eens circa 1,5 miljoen laadpunten nodig zijn om overal makkelijk en slim te kunnen laden.
 
 
 
> Lees meer
 
 
Lancering nieuwe website NAL
Deze maand is de website van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) live gegaan. Hierop vindt u onder meer wat de NAL doet, hoe de uitrol van laadinfrastructuur vordert en inspirerende verhalen en achtergrondinformatie om u als overheidsorganisatie of marktpartij op weg te helpen.
 
 
> Lees meer
 
 
Van veiligheid tot smart charging
De acties die de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) uitvoert, draaien niet alleen om het versneld realiseren van laadpunten. Een brede groep partijen richt zich bijvoorbeeld ook op veiligheid, protocollen, smart charging en de logistieke sector. In de 5 werkgroepen van de NAL geven ze met onderling afgestemde acties invulling aan deze landelijke thema’s.
> Lees meer
 
Arnhem: van reageren naar aanbodgericht werken
Arnhem telt nu 250 laadpalen en 500 laadpunten. Over 10 jaar moeten er 6.000 laadpunten zijn om aan de behoefte te kunnen voldoen. Daarvoor is de gemeente nu al aan het plannen, in overleg met bewoners, vertelt bestuursadviseur Peter Swart van de gemeente Arnhem.

Een paar jaar geleden, in 2013, was Arnhem de eerste stad die de aanbesteding van laadpalen bij één partij, Allego, belegde in een zogeheten concessie. “Tot die tijd kochten steden de laadpalen los in en besteedden ze het beheer uit”, vertelt Peter Swart. Een concessie bleek efficiënter en ook goedkoper.

Arnhem wil nu weer een stap zetten: van reageren op een aanvraag voor een losse laadpaal door een inwoner, naar aanbodgestuurd werken. “Alleen op die manier kunnen we deze opgave halen”, zegt Peter Swart. En die opgave is niet gering: in Arnhem is over een paar jaar genoeg vraag voor 3.500 laadpunten. Over tien jaar is dat in de prognoses gestegen naar 6.000 laadpunten.

Kleine laadpleintjes
Hoe doe je dat zonder de regie kwijt te raken op de openbare ruimte? Swart: “We willen de stad niet lukraak vol zetten met laadpalen. We kijken momenteel per wijk welke behoefte er is en welke mogelijkheden.” In een oudere stadswijk kijkt de gemeente nu met bewoners waar plek is voor kleine laadpleintjes verspreid over de wijk.

Via een software-model kan de gemeente voorspellen hoe de behoefte per stadswijk zich ontwikkeld. “Dat model verwerkt data, zoals demografische en inkomensgegevens, en voorspelt hoeveel elektrische auto’s er de komende jaren bij komen.”
Is het mogelijk om de opgave te halen? Swart is optimistisch: “Ik denk dat we een heel eind komen. Voor nu voorzie ik vooral capaciteitsproblemen bij de netbeheerders. Ze hebben niet genoeg mensen om nieuwe laadpunten aan te leggen. Meer regio’s hebben dat probleem. Het zou prachtig zijn als de NAL dat knelpunt centraal kan oppakken.”

 
'Stuurgroep NAL jaagt aan en ondersteunt versnelling in regio’s’
De samenwerking stimuleren en waar nodig knelpunten signaleren en oplossen. Dat ziet Bert Klerk, voorzitter van de stuurgroep van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), als zijn belangrijkste taak. “Bij de implementatie van nieuwe laadinfrastructuur kampt Bruinisse in Zeeland waarschijnlijk met vergelijkbare uitdagingen als Tietjerksteradeel. Gemeenten en regio’s kunnen elkaar helpen en wij als stuurgroep faciliteren samen met de regionale projectbureaus de versnelling.”

De ambitie van het Klimaatakkoord dat in 2030 alle nieuwe auto’s emissieloos zijn gaat gepaard met een laadbehoefte van 7.100 gigawattuur (GWh). Om dat te bereiken zijn er 1,7 miljoen oplaadpunten nodig in Nederland.

Een gigantische opgave, waar voorzitter Bert Klerk van de landelijke stuurgroep NAL met passie over praat. “Ik ben een optimistisch mens. Nederland – zowel in de regio’s als lokaal – loopt niet weg voor ambitieuze doelstellingen. Sterker nog, als het gaat om elektrisch rijden en laadinfrastructuur behoren wij wereldwijd tot de koplopers. Met de Nationale Agenda Laadinfrastructuur in handen zetten we die trend verder door. Ook de regio’s en gemeenten kunnen op onze steun rekenen, zowel vanuit de stuurgroep als de regionale projectbureaus. Gezamenlijk gaan we ervoor en zullen we een integrale en toekomstbestendige laadinfrastructuur realiseren.”

Klerk was voor zijn overstap naar de NAL-stuurgroep, eind vorig jaar, voorzitter van het Formule-E Team, een publiek-privaat samenwerkingsverband op het gebied van elektrisch vervoer. Hij heeft veel bestuurlijke ervaring en kennis over vervoersvraagstukken en was bestuurder van ProRail.

Overigens reist Klerk zelf het liefst per fiets of trein – ‘dat is ook duurzaam, elektrisch vervoer’ – en heeft hij niet zo veel met auto’s. “Maar als mijn huidige auto is ‘opgereden’, wordt het een elektrische auto, zeker weten.”

Cruciaal
De Nationale Agenda Laadinfrastructuur ziet Klerk als een cruciaal onderdeel van het daadwerkelijk versnellen van het gebruik van elektrisch vervoer. Samenwerking en uitvoeringskracht zijn daarbij de sleutelwoorden. In het licht van de maatregelen ter bestrijding van het coronavirus hebben gemeenten nu ook meer behoefte aan ondersteuning. Daar zijn we extra waakzaam op. “Onze taak als stuurgroep is om de regio’s, gemeenten en alle relevante partijen te ondersteunen om de afspraken en acties uit de NAL succesvol uit te voeren. Zodat in 2030 heel Nederland elektrisch kan rijden en makkelijk, slim en overal kan laden.”
Daarbij, benadrukt Klerk, gaat het niet alleen om laadpalen voor elektrische personenauto’s. “Wat te denken van de 800.000 bedrijfsbusjes? En het vrachtvervoer per vrachtwagen en binnenvaartschip? Ook dat moet in 2030 in principe allemaal elektrisch zijn.”

Samenwerking
Om dit te bereiken sluit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat momenteel samenwerkingsovereenkomsten met zes regio’s. Vanuit elke regio neemt een vertegenwoordiger zitting in de stuurgroep. De bedoeling is dat de voortgang daar wordt besproken, knelpunten geïdentificeerd, oplossingsrichtingen worden verkend en dat regio’s en gemeenten elkaar helpen, zegt Klerk.

“Toeristische gemeenten als Bruinisse en Tietjerksteradeel hebben een vergelijkbare opgave. Het zijn dunbevolkte gebieden, maar tussen april en oktober zijn er veel toeristen. Die steeds vaker met een elektrische auto naar de provincie reizen. Hoe vang je die behoefte aan laadpalen in die drukke perioden op?”

Verschillen
De stuurgroep heeft zich als doel gesteld ‘uitvoeringskracht te organiseren’ zegt Klerk. Daarbij wil hij bij uitstek oog houden voor de heel verschillende opgaven in de verschillende regio’s. “De vier grote steden, maar bijvoorbeeld ook een stad als Groningen, zijn best ver als het gaat om de aanleg van laadpalen. De toeristische regio’s hebben een heel andere opgave. Zij kiezen wellicht voor snelladers voor toeristen. En voor Gelderland en Brabant, waar veel goederenvervoer doorheen rijdt, geldt weer een andere situatie. Daar stemmen ze dan ook de laadinfrastructuur op af. Moeten er vooral laadpalen komen in straten of juist bij werkplekken, of juist ‘laadpleinen’?”

Beleid
Ondanks zijn optimisme is er nog een hoop werk aan de winkel, geeft Klerk toe. “Er zijn gemeenten die nog helemaal geen laadinfrabeleid hebben. Ik zag laatst een aanvraag van een particulier, die bij zijn gemeente een laadpaal wilde aanschaffen voor zijn nieuwe elektrische auto. Het antwoord luidde dat ze geen beleid hebben en die laadpaal niet kunnen leveren. Dat kan echt niet meer. Elke gemeente wordt met deze vraag geconfronteerd en moet hierop passend beleid formuleren.”

Stakeholders
Veel van de dilemma’s waar regio’s en gemeenten mee kampen worden in de loop van dit jaar en volgend jaar duidelijker. Relevante onderwerpen die het hele land raken, zoals slim laden om overbelasting van het net te voorkomen en veiligheid, worden in kaart gebracht. Dan wordt ook helder waar specifieke actie nodig is. “Het zou kunnen dat regio’s aanlopen tegen capaciteitsgebrek bij netbeheerders. Of tegen gemeentelijke procedures. Wij hebben overleg met gedeputeerden en alle stakeholders en proberen hiervoor een oplossing te vinden.”

 
De NAL als breed samenwerkingsverband
Met de groei van elektrisch vervoer ontstaat er vanzelfsprekend een toename in de laadbehoefte. De beleidsagenda NAL omvat talrijke acties en maatregelen die een optimale laadinfrastructuur dichterbij brengen. Bij zowel de totstandkoming als de uitrol van de agenda staat een breed samenwerkingsverband centraal.

De uitrol van de agenda is voor een groot deel regionaal en lokaal maatwerk. Speciale NAL-samenwerkingsregio’s staan de gemeenten bij in deze bijzondere opgave. Voor het oppakken van een aantal landelijke thema’s en het ondersteunen van projectorganisaties, regio’s en gemeenten is er een NAL-stuurgroep in het leven geroepen in combinatie met werkgroepen op basis van uiteenlopende thema’s. In nauwe samenwerking zullen de stuurgroep, projectorganisaties, overheden en marktpartijen gezamenlijk optrekken met als gedeelde ambitie: een toereikende, veilige en toekomstigbestendige laadinfrastructuur in heel Nederland!

Klimaatakkoord
Nederland wil de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 49% verminderen ten opzichte van 1990. Het Klimaatakkoord noemt hiervoor een groot aantal maatregelen. Zo zet het kabinet in op groei van elektrisch vervoer. Een van de afspraken is dat vanaf 2030 alle nieuwe auto’s elektrisch zijn. Maar hoe kan die groeiende groep elektrische rijders overal makkelijk, slim en veilig laden? Hoe ontwikkelen overheden en marktpartijen de laadinfrastructuur die aansluit op de lokale behoefte?

Regionale steun
De beleidsagenda NAL is tot stand gekomen door een breed samenwerkingsverband van overheden, kennisinstellingen en marktpartijen. Via de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), G4-steden en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zijn de belangen van gemeenten, provincies en regio’s meegenomen. De NAL heeft 6 samenwerkingsregio’s om de uitvoerende partijen regionaal bij te staan. Dit doen de samenwerkingsregio’s door over en weer kennis en ervaringen te delen, knelpunten te identificeren die bijvoorbeeld in andere regio’s naar boven zijn gekomen en oplossingen te zoeken.

Werkgroepen
De NAL richt zich op alle vormen van elektrisch vervoer: van personenauto’s en bestelbussen tot vrachtwagens en binnenvaart. Al deze modaliteiten hebben een impact op ons elektriciteitsnetwerk. Om die nu en in de toekomst geschikt te maken voor de groeiende vraag naar elektrisch vervoer, spelen enkele thema’s een sleutelrol. Hoe versnellen we het proces? Hoe zorgen we voor eenduidige protocollen en heldere informatievoorziening? Hoe maken we het netwerk met smart charging toekomstbestendig? Hoe haakt de logistieke sector aan? En hoe zorgen we dat elektrisch vervoer veilig is, zowel fysiek als digitaal. Deze thema’s komen terug in de werkgroepen van de NAL.

Landelijke coördinatie
Waar de NAL-samenwerkingsregio’s maatwerk kunnen leveren en de werkgroepen zich richten op specifieke thema’s, heeft de stuurgroep van de NAL een coördinerende rol in het brede samenwerkingsverband. In de stuurgroep zijn partijen met een publiek belang vertegenwoordigd. De stuurgroep zorgt voor kennisdeling, behandelt centrale thema’s zoals veiligheid en logistiek en stemt af met de regio. Ze bewaakt verder de voortgang van de acties van de NAL, identificeert samen met de regio waar eventuele knelpunten zitten en formuleert oplossingsrichtingen. Daarnaast worden binnen de NAL marktpartijen actief betrokken. Niet alleen in verschillende werkgroepen, maar ook via een klankbordgroep.

 
Op weg naar 1,7 miljoen laadpunten
Verspreid over heel Nederland zijn er nu ongeveer 200.000 laadpunten. De Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) gaat ervan uit dat er de komende 10 jaar nog eens circa 1,5 miljoen laadpunten nodig zijn om overal makkelijk en slim te kunnen laden. In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat monitort de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) dit proces. Deze tussenstand is te vinden op de website van de NAL.

De laadpunten zijn er niet van de ene op de andere dag. En dat hoeft ook niet. Belangrijk is dat de laadinfrastructuur meegroeit met het elektrisch vervoer. Niet te snel, want onbenutte laadpalen kosten geld. En zeker niet te langzaam, want dan komen elektrische rijders letterlijk stil te staan. De organisatie achter de NAL is erop gericht om de uitrol landelijk te stimuleren en te coördineren en gemeenten regionaal te ondersteunen.

Acties monitoren
Het is belangrijk te weten hoe het werk van de werkgroepen en samenwerkingsregio’s van de NAL vordert. De samenwerkingsregio’s helpen gemeenten bijvoorbeeld om een eigen visie te ontwikkelen op laadinfrastructuur. Welke gemeenten hebben al zo’n visie? Is Nederland met alle partijen, ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid, op de goede weg naar emissieloos rijden?

Belangrijke indicatoren
Voor de monitoring zijn enkele indicatoren benoemd. Die laten het beoogde resultaat zien. Het gaat om te beginnen om het aantal laadpunten. Hoe verhoudt dit zich per gemeente tot het aantal elektrische voertuigen? Is de mix van private, publieke, werk-, bezoekers- en snellaadpunten in balans? Daarnaast verzamelt RVO gegevens over technische specificaties, het gebruik van laadpalen en het aanvraagproces.

Bekijk resultaten op onze website
De resultaten van de monitoring dienen als essentiële input voor de NAL-stuurgroep en -werkgroepen. Elk kwartaal stelt RVO een rapportage beschikbaar. De samenwerkingsregio’s leveren jaarlijks hun voortgangsrapportage. Deze informatie is ook nuttig voor gemeenten en marktpartijen. Op de website van de NAL kunt u geleidelijk ook steeds meer resultaten van onze monitoring zien. Bijvoorbeeld het aantal elektrische voertuigen ten opzichte van het aantal laadpunten in uw gemeente. Benieuwd? Bezoek de website.

 
Lancering nieuwe website NAL: uw wegwijzer voor laadinfrastructuur
Deze maand is de website van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) live gegaan. Hierop vindt u onder meer wat de NAL doet, hoe de uitrol van laadinfrastructuur vordert en inspirerende verhalen en achtergrondinformatie om u als overheidsorganisatie of marktpartij op weg te helpen.

Online wegwijzer
Elektrisch vervoer is al langere tijd bezig met een opmars. Met het realiseren van voldoende laadpunten en een integrale visie op laadinfrastructuur kunnen tal van betrokken partijen deze groei faciliteren. Hoe? De NAL stelt maatregelen en acties op om het proces te helpen versnellen. De 6 samenwerkingsregio’s bieden ondersteuning en de 5 thematische werkgroepen verspreiden kennis. Maar ook de nieuwe website speelt een rol. Naarmate het werk vordert, vindt u steeds meer informatie terug: van handreikingen voor het opstellen van een gemeentelijke visie op laadinfrastructuur tot prognoses van elektrisch vervoer op buurtniveau. Daarnaast vindt u gegevens van de uitgebreide monitoring. Zo groeit de website uit tot een online wegwijzer.

Nieuws, evenementen en praktijkverhalen
De website blijft actueel met nieuwsberichten en een agenda met (online) evenementen. Verder komen er inspirerende praktijkverhalen en best practices.

 
Van veiligheid tot smart charging: wat zijn de uitdagingen voor een goede laadinfrastructuur?
De acties die de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) uitvoert, draaien niet alleen om het versneld realiseren van laadpunten. Een brede groep partijen richt zich bijvoorbeeld ook op veiligheid, protocollen, smart charging en de logistieke sector. In de 5 werkgroepen van de NAL geven ze met onderling afgestemde acties invulling aan deze landelijke thema’s.

Versnellen proces
“Om elektrisch vervoer te stimuleren moeten elektrische rijders het vertrouwen hebben dat er voldoende plekken zijn om op te laden”, zegt secretaris Renee van der West van de werkgroep Versnellen proces. “Niet wij, maar de partijen in de regio en gemeenten realiseren de laadpunten uiteindelijk. Belangrijk is dat gemeenten hiervoor een visie hebben. Ze gaan daarbij uit van lokale behoeften in overleg met onder meer netbeheerders en andere marktpartijen. De samenwerkingsregio’s ondersteunen de gemeenten in dit proces. We streven ernaar dat iedere gemeente of de eigen regio eind 2020 een visie heeft.”

Open protocollen en open markten
“Overal je auto opladen tegen een scherpe prijs, daar streven we naar”, zegt secretaris Marijn Roks van de werkgroep Open protocollen en open markten. “Uitgangspunt zijn open protocollen. Iedereen kan deze protocollen gebruiken, wat de interoperabiliteit bevordert. Open protocollen leiden tot open markten en meer concurrentie. Binnen open markten focussen we op overkoepelende thema’s. Daarnaast inventariseren we welke open protocollen er in de hele laadketen beschikbaar zijn. We werken toe naar een basisset van open protocollen en standaarden, die gemeenten kunnen opnemen in hun aanbestedingen. We kijken ook internationaal, zodat er een standaard komt voor de elektrische rijder in heel Europa.”

Smart charging
“Elektrisch vervoer biedt een geweldige kans voor de energietransitie”, zegt voorzitter Frank Geerts van de werkgroep Smart charging. “Nu het aanbod door wind- en zonne-energie steeds groter wordt, kunnen elektrische voertuigen voor stabilisering zorgen. Potentieel zijn het elektrische centrales op wielen: ze slaan bijvoorbeeld duurzame energie op als de zon schijnt en leveren de energie als je die ’s avonds thuis nodig hebt. Deze toekomstige innovaties op het gebied van smart charging zijn gunstig voor elektrische rijders én ze bieden kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Met onze werkgroep willen we dat de technische architectuur van de laadpalen hier al op voorbereid is. Maar we kijken ook hoe wet- en regelgeving moet worden aangepast. En er zijn nieuwe marktmodellen nodig om de belangen, rollen en verantwoordelijkheden goed te regelen.”

Logistiek
“De logistieke sector schakelt nu ook steeds meer over op elektrisch vervoer”, zegt voorzitter Jeroen Kroonen van de werkgroep Logistiek. “Met een minimale verminderde uitstoot van 7,3 megaton CO2 in 2030 is de noodzaak duidelijk. Verduurzamen betekent toekomstbestendig blijven en de instelling van emissieloze zones in 2025 is daarvoor een mooie, belangrijke stap. Cruciaal is dat er een betrouwbare laadinfrastructuur is die aansluit op de specifieke behoefte van logistiek. Vandaar dat de sector via onze werkgroep is aangehaakt bij de NAL. Nu er begonnen wordt om batterij-elektrische bestelbussen en vrachtwagens in te zetten, kunnen die gebruikmaken van laadvoorzieningen die vanuit eerste pilots en voor personenvervoer beschikbaar zijn. Maar voor de benodigde serieuze groei is ook nieuwe en zwaardere laadinfrastructuur nodig. Onze aanpak is erop gericht om vanuit een gezamenlijke roadmap de laadinfrastructuur te realiseren die voldoet aan de groeiende logistieke laadbehoefte van vandaag en morgen, in 2025 en 2030. Het is een leidraad voor al het werk dat alle betrokkenen ondernemen vanuit de NAL.”

Fysieke veiligheid en cyber security
“Van het rijden tot en met het opladen, elektrisch vervoer moet veilig zijn”, zegt voorzitter Suzan Reitsma van de werkgroep Fysieke veiligheid en cyber security. “Het is een voorwaarde voor een succesvolle uitrol van laadinfrastructuur. Zijn er twijfels over de veiligheid, dan stokt het proces. Daarom laten we door onderzoeksbureau CE Delft een factsheet opstellen met geactualiseerde informatie hierover. Nader onderzoek moet ook leiden tot uniforme veiligheidseisen die aanbestedende partijen kunnen opnemen. Dat schept ook duidelijkheid voor de markt. Waar nodig leveren wij input voor aanpassing van regelgeving. Dit geldt ook allemaal voor cyber security, waar we in een taakgroep apart aandacht aan besteden. Gelukkig zijn er genoeg technische mogelijkheden om ons netwerk digitaal weerbaar te houden.”

 
Colofon
Contactmogelijkheden
Via e-mail
Via de website
Aanmelden
Afmelden
Privacybeleid

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico's verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten
 
...